Galegoz / Gaztelaniaz / Katalaneraz / Ingeleraz

AEDA, ANIN, LA FAULA, GNOA, MANO eta NOGA elkarteek, eta bertan parte hartzen duten kontalari guztiek, jendaurrean zera adierazi nahi dugu: Ez gaudela ados gure jardun profesionala garatzen dugun liburutegi publiko askotan ipuinen saio eta ikuskizunetara bideratutako aurrekontuak aspaldidanik izoztuta egotearekin.

Publikoaren aurrean ahoz ipuinak kontatzeak ahalegin eta prestakuntza handia eskatzen du; kontakizunak aukeratzetik hasita, historia erakargarri egingo duten baliabide narratiboak bilatzea eta, azkenik, batzuetan zailak diren egoerak maneiatzea eskatzen du, adin eta interes askotarikoak dituzten dozenaka pertsonen aurrean lan egiten dugunean.

Ipuinak modu profesionalean kontatzea ofizio zorrotza da: prestakuntza jasotzen jarraitzea eskatzen du, nahiz eta hainbat urtetako esperientzia izan ikastetxeetan, liburutegietan, antzokietan, plazetan kontatzen, era askotako publikoekin eta testuinguru oso desberdinetan. Horregatik uste dugu bidezko ordainsari bat beharrezkoa dela, ofizioak eragiten dituen gastuei aurre egiten jarraitu ahal izateko.

Liburutegietan kontatzen dugunok sustraiak tradizioan dituen lan artistikoa egiten dugu. Ipuinak kontatzea, modu profesionalean egiten denean, gertuko jarduera da, pizgarria eta publiko guztiek asko baloratzen dutena, haurtxoek, eskolakoek, nerabeek zein helduek.

Profesionalak garen aldetik, Gizarte Segurantzan kotizatzen dugu gure autonomoen kuotak, gizarte-aseguruak, jarduerari dagozkion zergak eta erantzukizun zibileko asegurua ordainduz, baina, gainera, askoz ere gastu gehiago ditugu jarduerari lotuta: ibilgailua edo garraioa, dietak, gestoria, etab. Gai hau zehatzago azaltzen duen artikulu hau irakurtzea gomendatzen dugu.

Aldarrikapen hau testuinguruan kokatzeko, aipatu behar da 2020tik gaur arte Kontsumoko Prezioen Indizea (KPI) ia % 20 igo dela (ikus hemen), eta Gutxieneko Soldata, berriz, % 50 igo dela. Bien bitartean, irakurketa sustatzeko kanpainez arduratzen diren zenbait liburutegi eta erakundetan, ahozko narrazioaren profesionalentzako cachéak, modu proportzionalean handitu beharrean, aspaldidanik ia ikutu gabe mantentzen dira. "Ahozko narrazioaren aurrekontua nola egin" gaiari buruzko artikulu hau argigarria izan daiteke zentzu horretan.

Gainera, uste dugu askotan konparaketa iraingarria gertatzen dela bestelako kultura-, kirol- edo aisialdi-jarduera batzuekiko, horiek aurrekontu-hornidura bidezkoagoa izaten baitute.

Horregatik guztiagatik, Espainiako kontalari profesionalen kolektiboak zera eskatzen diegu erakunde publikoetan aurrekontuak esleitu, onartu eta programatzeko ardura duten pertsonei: Baloratu dezatela gure ofizioa eta lan ona gure ustez merezi duen bezala, hau da, ikuslegoak egiten duen bezala. 

Manifestu hau Espainiako ahozko narrazioaren elkarte guztiek sinatzen dute: AEDA, Espainiako ahozko narrazioaren profesionalen elkartea – ANIN, Associació de narradores i narradors (Cataluña) – LA FAULA, Associació catalana de professionals de la narració oral  – GNOA, ahozko narrazioaren gremioa Andaluzian – MANO, Madrilgo ahozko narrazioaren elkartea – NOGA, ahozko narrazio kolektibo galegoa.

Feliz / Feliç / Feliz / Happy 2025 Zoriontsu

gaztelaniaz / katalanez / galegoz / ingeleraz

gaztelaniaz / katalanez / galegoz / ingeleraz

HITZAURREA

Ahozko narrazioa Gizateriaren Kultur Ondare Inmaterialtzat hartzen du UNESCOk. Ahozko kontalari profesionalen kolektiboak urtean zehar ipuinak herri honetako bazter guztietara eramateko lan egiten du, hiri jendetsuetako antzoki handietatik hasi eta biztanle gutxiko herrietako eskola unitarioetaraino; ahozko hitza programazio jarraituaren bidez bizirik mantentzen ahalegintzen diren liburutegietatik, milaka pertsona deitzen dituzten eta urtez urte ospatzen diren ahozko kontaketaren ekitaldi eta jai handietaraino.

Jarduera artistiko hurbila, apala eta tradizio handikoa da eta, izaera iragankor eta hauskorra duen arren, aldaketetara eta nondik-norakoetara egokitzen jakin du. Hala ere, Covid-19aren pandemiak eragindako krisia mehatxu handia da gure lanbiderako.

Gure goi-denboraldiaren hasieran jarduera bertan behera utzi beharra ez ezik, lan egiteko eta, ondorioz, diru-sarrerak lortzeko aukerarik gabeko hilabete batzuetara garamatza. Une honetan, gure lanera normaltasunez itzultzeko aurreikuspenik baikorrenak (behin Gobernuaren deseskalatze-plana ezagututa) aurtengo azken hiruhilekoari buruzkoak dira, baina Covid-19aren agerraldi berriak egoteak kargu-uzteak edo lan prekarioa 2021eko erdialdera edo amaierara arte luza ditzake. Denbora asko da, gehiegi. Gutxieneko baldintzarik gabe, hau guztia amaitzen denean, ahozko narrazioko profesionalen kolektibo hori oso murriztuta gera daiteke edo, zuzenean, desagertuta egon daiteke.

Hori dela eta, ahozko kontalari profesionalen biziraupenerako oinarrizkotzat jotzen ditugun proposamen ekonomikoak biltzen dituen dokumentu hau egiten dugu.

Istorioak kontatzen ditugun pertsonok bat egiten dugu, COVID-19 birusak eragindako krisiaren aurrean, gizarte osoari babesa eta elkartasuna adierazteko mezua bidaltzeko.

Ipuin onenetako pertsonaiak bezala, baso trinko baten erdian aurkitzen gara, otsoa ilunpetan dabilen sentsazioarekin. Baina badakigu ez gaudela bakarrik, beti agertuko baita basotik edo otsoaren tripatik ateratzen lagunduko digun norbait. Historia honetan denok kontatzen dugu eta gure elkartasuna, ahalegina eta zaintza kolektiboa dira birusaren eta haren ondorioen aurkako gure konjuruak.

Beraz, istorio-kontalariok, ipuinak, pasadizoak edo gertatutakoak kontatu, asmatu, irakurri eta entzun ditzazuen eskatzen dizuegu

denbora engainatzeko,

etxetik atera gabe bidaiatzeko,

abentura sinestezinenekin irribarre edo dardara egiteko,

adineko pertsonak eta kontatu dizkiguten istorio guztiak gogoratzeko,

alaitasunean, penan edo beldurrean geure burua eta elkar ezagutzeko,

une batez munduak biraka jarrai dezan, eta elkarrekin egoteak eta une honek besterik axola ez dezan.

Gure aldetik, gure etxeetan eta sareen bidez ipuinak asmatu eta kontatzen jarraituko dugu. Eta ez dakigu oraindik historia honen amaiera, ezta eperrik jango ote dugun ere, baina bai badakigu sentitzen dugun beldurra partekatua dela eta ez gaituela gutxiago ausartzen: gizatiarrago eta hauskorrago egiten gaituela.

Ipuin onenetako pertsonaiak bezala egunen batean, hau guztia igaro denean, eraldatuta egongo gara eta istorio berriak izango ditugu kontatzeko.

Ipuinak kontatzea milaka urteko eraginkortasuna frogatuta duten konfinamendu egunetarako baltsamoa delako, eta beste behin ere gizakia suaren inguruan bildu behar duelako, gauak irauten duen bitartean.

Manifestu hau 2020ko martxoan egin dute Espainiako ahozko narrazio elkarte guztietako ordezkariek: AEDA, Espainiako ahozko narrazioaren profesionalen elkartea – ANIN, Associació de narradores i narradors (Cataluña) – GNOA, ahozko narrazioaren gremioa Andaluzian – MANO, Madrilgo ahozko narrazioaren elkartea – NANO, Narradors amb narradores organitzats (Comunidad Valenciana) – NOGA, ahozko narrazio kolektibo galegoa – TAGORAL, ahozko narrazioaren Kanarietako elkartea.